Almanya’da işsizlik sigortasına prim ödeyen biri işini kaybederse Federal İş Ajansı’ndan işsizlik parası (Arbeitslosengeld, kısaca ALG I) alabilir. Bu bir sosyal yardım değil, sigorta ödemesidir; bu yüzden tutarı önceki maaşa, süresi de sigortalı olunan süreye ve yaşa bağlıdır. Bu rehber, hak kazanma şartlarını, tutarı ve parayı kaybettiren hataları anlatır.
Kimler alabilir?
- Son 30 ay içinde en az 12 ay işsizlik sigortasına tabi çalışmış olanlar (Anwartschaftszeit, § 142 SGB III). Bu aylar kesintisiz olmak zorunda değildir.
- İşsiz olan, en az haftada 15 saatlik bir işe hazır olan ve İş Ajansı’nın teklif ve randevularına uyanlar.
- İş Ajansı’na kişisel olarak işsiz olarak bildirilmiş olanlar. Bildirim çevrim içi de yapılabilir; ama iş ilişkisi bitmeden önce ayrıca iş arayan olarak kayıt gerekir.
Ne kadar ödenir?
İşsizlik parası, son 12 aydaki brüt maaştan hesaplanan götürü bir net tutarın (Leistungsentgelt) yüzde 60’ıdır. Kendisinin ya da eşinin vergi hukuku anlamında en az bir çocuğu olanlar yüzde 67 alır (§ 149 SGB III). Hesapta brüt, emeklilik ve işsizlik sigortasının prim tavanıyla (2026’da ayda 8.450 €) sınırlanır.
İşsizlik parası gelir vergisinden muaftır, ama yıllık vergi oranını yükseltir (Progressionsvorbehalt). Yılda 410 €’dan fazla işsizlik parası alan biri vergi beyannamesi vermek zorundadır. Ödeme süresince sağlık, bakım ve emeklilik sigortası primlerini İş Ajansı öder.
Ne kadar süre ödenir?
| Son 5 yılda sigortalı süre | Yaş | Ödeme süresi |
|---|---|---|
| 12 ay | Her yaş | 6 ay |
| 16 ay | Her yaş | 8 ay |
| 20 ay | Her yaş | 10 ay |
| 24 ay | Her yaş | 12 ay |
| 30 ay | 50 yaş ve üstü | 15 ay |
| 36 ay | 55 yaş ve üstü | 18 ay |
| 48 ay | 58 yaş ve üstü | 24 ay |
Daha önce başlayıp tüketilmemiş bir hak varsa, belirli koşullarla yeni hakka eklenebilir. Ödeme süresi dolduktan sonra hâlâ iş bulunamamışsa ihtiyaca göre temel güvence parası (Grundsicherungsgeld, 1 Temmuz 2026’ya kadar adı Bürgergeld) başvurusu gündeme gelir.
Parayı kaybettiren hatalar: Sperrzeit
- Önemli bir neden olmadan istifa etmek ya da fesih sözleşmesi imzalamak: genellikle 12 hafta ödeme yapılmaz ve toplam süre en az dörtte bir kısalır (§ 159 SGB III). Sağlık nedeni, mobbing ya da eşin yanına taşınmak gibi önemli nedenler belgelenirse kesinti uygulanmayabilir.
- Davranışından dolayı işten çıkarılmak da aynı kesintiye yol açabilir.
- İş arayan olarak geç bildirim: bir hafta kesinti.
- Uygun bir iş teklifini ya da önlemi gerekçesiz reddetmek: üç ile 12 hafta arası kesinti.
Adım adım başvuru
- İşinin biteceğini öğrenir öğrenmez arbeitsagentur.de üzerinden ya da telefonla iş arayan olarak kaydol.
- Son iş gününden önce ya da en geç ilk işsiz günde işsiz olarak bildir (Arbeitslosmeldung) ve işsizlik parası başvurusunu tamamla.
- İşverenin İş Ajansı’na elektronik iş belgesi (Arbeitsbescheinigung) göndermesi gerekir; gönderildiğini teyit et.
- Danışmanınla kararlaştırdığın başvuru sayılarına uy, randevuları kaçırma ve adres, iş ya da gelir değişikliklerini hemen bildir.
Kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergi veya mali danışmanlık değildir. Kendi durumun için işverenine, sağlık sigortana, vergi danışmanına veya gelir vergisi derneğine (Lohnsteuerhilfeverein) danış. Hata görürsen iletişim sayfasından bildir.