Almanya’da hastalanıp çalışamıyorsan işverenin ücretini belirli koşullarda altı haftaya kadar ödemeye devam etmesi gerekir. Bunun için doğru sırayla haber vermek ve raporu aldırmak önemlidir. 2023’ten beri yasal sağlık sigortalılarda kâğıt rapor (“sarı kâğıt”) yerine elektronik rapor (eAU) kullanılıyor; ama senin sorumlulukların tamamen kalkmadı.
İlk gün: işverene gecikmeden haber ver
Yasa, iş göremezliğini ve tahmini süresini işverene gecikmeden bildirmeni ister. Telefon, mesaj veya e-posta fark etmez; önemli olan işverenin hemen öğrenmesi ve iş yerinde kural varsa (ör. sabah belirli saate kadar ya da belirli kişiye) o kurala uymandır. Bildirimi mümkünse yazılı yap; ileride ispat gerekirse işine yarar.
Rapor ne zaman gerekir?
- İş göremezlik üç takvim gününden uzun sürüyorsa, raporun en geç izleyen iş gününde işverene sunulması gerekir. Yani genelde dördüncü günde doktora gitmen yetmez; üç günü geçeceğini anlar anlamaz gitmelisin.
- İşveren raporu daha erken isteyebilir. İş sözleşmende “ilk günden rapor” yazıyorsa buna uy.
- Rapordaki süreden uzun hasta kalırsan yeni rapor gerekir.
eAU: kâğıt yok, ama doktora gitmek ve haber vermek şart
Yasal sağlık sigortalı çalışanlarda doktor raporunu elektronik olarak sağlık sigortasına (Krankenkasse) gönderir; işveren raporu oradan çeker. Böylece iş yerine kâğıt götürme zorunluluğun kalkar. Ama raporu doktora tespit ettirmek ve işvereni bilgilendirmek hâlâ senin görevindir. İşveren de ancak sen haber verdikten sonra raporu çekebilir.
eAU sistemi özel sağlık sigortalılar, sözleşmeli hekim sistemi dışındaki doktorların verdiği raporlar ve özel hanelerdeki minijob çalışanları için geçerli değildir. Bu durumlarda doktor sana kâğıt rapor verir ve işverene sen iletirsin.
Altı hafta ücret devamı (Entgeltfortzahlung)
Kendi kusurun olmadan hastalanırsan işveren, iş göremezliğin süresince ücretini en fazla altı hafta ödemeye devam eder. Hak, iş ilişkisi kesintisiz dört hafta sürdükten sonra doğar; ilk dört haftada hastalanırsan bu hak henüz yoktur. Yasal sağlık sigortalıysan ve hastalık parası (Krankengeld) hakkın varsa sigortan ödeme yapar; minijob ve aile sigortası gibi bazı durumlarda bu hak yoktur. Özel sağlık sigortalıysan günlük hastalık ödeneği (Krankentagegeld) teminatını sigortacından kontrol et.
Ödenen tutar, normal çalışma süreni esas alan ücrettir. Fazla mesai için ayrıca ödenen ücret bu hesaba girmez.
Aynı hastalık tekrarlarsa
Aynı hastalık yüzünden yeniden çalışamaz duruma düşersen yeni bir altı haftalık hakkın olması için iki koşuldan biri gerekir: yeni iş göremezlikten önce en az altı ay boyunca aynı hastalık yüzünden çalışamaz olmamış olmak ya da ilk iş göremezliğin başlangıcından beri on iki ay geçmiş olmak. Hastalık sürerken ikinci bir hastalık eklenirse yeni altı hafta başlamaz; yeni dönem ancak önceki iş göremezlik bittikten sonra başka bir hastalıkla başlayan iş göremezlikte söz konusu olur.
Yurt dışında hastalanırsan
Tatilde veya Türkiye’de hastalanırsan iş göremezliğini, tahmini süresini ve kaldığın adresi işverene en hızlı yoldan bildirmelisin; bu bildirimin masrafı işverene aittir. Yasal sağlık sigortalıysan sağlık sigortana da haber vermelisin. Süre uzarsa bunu da, Almanya’ya döndüğünü de gecikmeden bildir. Rapor konusunda sigortanın ve işverenin yurt dışı kurallarını önceden sor.
Kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergi veya mali danışmanlık değildir. Kendi durumun için işverenine, sağlık sigortana, vergi danışmanına veya gelir vergisi derneğine (Lohnsteuerhilfeverein) danış. Hata görürsen iletişim sayfasından bildir.